foto
Praktijk voor Logopedie Naarden Bussum
.

Sensorische informatieverwerking

home > Logopedie > Sensorische informatieverwerking
Praktijkadres:
Ons nieuwe adres vanaf 1 mei 2019:
Herenstraat 63
1406 PA Bussum
tot 30 april 2019
St. Vitusstraat 5
1404 HP Bussum

tel (035) 69 303 53
www.logopedienaardenbussum.nl
info@logopedienaardenbussum.nl
Aangesloten bij:
NVLF nvlf beeldmerk
Hanenregister
Register Preverbale Logopedie








Algemene informatie over Sensorische Informatieverwerking



Sensorisch staat voor zintuiglijk waarnemen. Door de waarnemingen via onze zintuigen krijgen we informatie over ons eigen lichaam en over de buitenwereld. Deze informatie is noodzakelijk om te kunnen overleven. We moeten immers adequaat kunnen reageren op wat er om ons heen gebeurt en ons kunnen aanpassen aan steeds wisselende omstandigheden. Onze zintuigen vormen dus als het ware de schakel tussen ons zenuwstelsel, waaronder onze hersenen en de wereld om ons heen.

Definitie:
Sensorische informatieverwerking (s.i.) is het vermogen om zintuiglijke informatie op te nemen, te verwerken en de verschillende stukjes informatie aan elkaar te verbinden , zodat we er adequaat op kunnen reageren (Ayres, 1991).


Als we het over zintuigen hebben denken we het eerst aan de ogen (visueel); de oren (auditief), de geur (reuk), de mond (smaak) en de huid (tastzin). Daarnaast zijn er ook onze zogenaamde “verborgen” zintuigen: namelijk het evenwichtsorgaan (vestibulair) en het gevoel uit de spieren en gewrichten en het gevoel van onze inwendige organen (propriocepsis). Bij activiteiten gebruiken we tegelijkertijd diverse zintuigen. De informatie die via de zintuigen wordt waargenomen en binnenkomt, komt samen in het zenuwstelsel. Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat de binnenkomende informatie goed wordt verwerkt. Zo weten we steeds wat er in ons lichaam en omgeving aan de hand is en kunnen we adequaat reageren. Een paar voorbeelden: je gaat naar de w.c. als je voelt dat je een volle blaas hebt; je trekt je hand terug als je voelt dat het badwater heet is en je stapt weer op je fiets om door te rijden als je ziet dat het stoplicht op groen springt.

Dankzij de informatie via onze zintuigen kunnen we ons gedrag aanpassen aan de veranderingen binnen en buiten ons lichaam. De zintuigen spelen echter ook een belangrijke rol in het regelen van activatie en alertheid. Ieder mens heeft zijn eigen voorkeur voor het gebruik van zintuiglijke informatie in het regelen van de alertheid, bijvoorbeeld kauwgom kauwen of op een zuurtje zuigen om je aandacht erbij te houden.

Hoe herken je problemen op het gebied van de sensorische informatieverwerking?
Bij sommige kinderen verloopt de verwerking van informatie die vanuit de zintuigen binnen komt niet zo vanzelfsprekend en soepel als het eigenlijk zou moeten. Hierdoor kunnen allerlei activiteiten in het dagelijks leven moeizaam verlopen. Het kan zijn dat kinderen de informatie rommeliger waarnemen, andere kinderen ervaren sensorische informatie sterker of juist minder sterk dan hun leeftijdgenootjes. Binnenkomende informatie kan niet goed aan elkaar worden gekoppeld, waardoor het moeilijk wordt om adequaat te reageren. Een verstoorde of gebrekkige prikkelverwerking kan vele vormen aannemen. Enkele voorbeelden:

Bij problemen met visuele informatie:


Bij problemen met auditieve informatie:


Bij problemen met smaak en geur:


Bij problemen met aanraking:


Bij problemen met beweging en evenwicht:


Bij problemen met informatie van spieren en gewrichten:


Het onvermogen van kinderen om soepel te kunnen reageren op prikkels door problemen op het gebied van de sensorische informatieverwerking komt niet door 'niet willen' maar door 'niet kunnen'. Het helpt een kind deze problemen tijdig te (h)erkennen zodat er hulp en begrip komt voor de problemen die het kind ondervindt.

Logopedie en sensorische informatieverwerking:
Uit onderzoek is gebleken dat een deel van de kinderen met problemen op het gebied van de spraak- en taalontwikkeling duidelijk problemen laat zien in de sensorische informatieverwerking. Ook andere logopedische problemen hangen mogelijk samen met sensorische informatieverwerkingsproblemen. We noemen een paar voorbeelden. Op het gebied van eten en drinken kan een sterke voor- óf afkeur voor een bepaalde textuur van het eten opvallen, bijvoorbeeld problemen met het eten van voedsel dat korrelig is zoals rijst of crackers. Mogelijk heeft een kind een hekel aan eten waar onverwachte brokken in zitten zoals groentesoep; weigert het erg warme of koude gerechten; is er sprake van volproppen van de mond of zich gemakkelijk en regelmatig verslikken. Op het gebied van mondgedrag kun je denken aan speekselverlies; de tong die in rust laag in de mond ligt of niet voelen dat de mond open “hangt”. En bij verkeerd stemgebruik of onvloeiend spreken zou het kunnen zijn dat het kind bewegingen met te veel spierkracht uitoefent, omdat het anders onvoldoende informatie registreert vanuit zijn spieren en gewrichten.

Op het moment dat het hele proces van sensorische informatieverwerking goed verloopt is de basis aanwezig om te komen tot belangrijke logopedische deelaspecten waaronder houdingopbouw, motorplanning, mondmotoriek en de ontwikkeling van auditieve functies. Daarnaast zorgt een goede sensorische informatieverwerking voor alertheid en activatie die nodig is om te kunnen leren en taal te verwerven.

Wat is er aan te doen?
Kinderen met problemen op het gebied van sensorische informatieverwerking kunnen worden aangemeld bij een kinderfysiotherapeut, kinderergotherapeut of logopedist met een s.i.-aantekening.

Na aanmelding zal eerst worden bekeken wat er precies aan de hand is. De logopedist zal hierbij uitgaan van de logopedische hulpvraag en allereerst de logopedische problemen in kaart brengen. Mogelijk kunnen de geconstateerde problemen samenhangen met sensorische informatieverwerkingsproblemen. Als er aanleiding toe is, zal de logopedist dit door middel van vragenlijsten, observatie en indien wenselijk aanvullend onderzoek beoordelen. Dan zal deze u op basis van de verzamelde informatie adviseren contact op te nemen met de kinderfysiotherapeut of ergotherapeut ten behoeve van verlengde diagnostiek op dit gebied.

Mocht worden geconstateerd dat sensorische informatieverwerkingsproblemen de ontwikkeling van uw kind belemmeren, dan zal de logopedist vanuit de principes van de sensorische informatieverwerking de behandeling vorm geven om het logopedische doel te behalen of te ondersteunen. Dit betekent dat binnen de therapiesetting veel gebruik zal worden gemaakt van spel- en ontwikkelingsmateriaal dat de verwerking van zintuiglijke informatie stimuleert. De therapeut zal uw kind sensorische informatie aanbieden die aangepast is aan zijn mogelijkheden. Daarnaast kan er samen met ouders en kind gekeken worden naar welk “zintuiglijk dieet” voor het kind zinvol is, zodat het kind ook in de thuissituatie of op school kan profiteren van een andere benadering. Uw kind kan de informatie dan op de juiste wijze verwerken. Uw kind ervaart dit als positief, waardoor spelenderwijs de basis voor een beter functioneren kan worden gelegd.

Verder lezen:
Meer informatie over sensorische informatieverwerking en een lijst van therapeuten kunt u vinden op www.nssi.nl.

Enkele interessante en praktische boeken voor ouders en leerkrachten:

Uit de pas. Omgaan met sensorische integratiestoornissen bij kinderen.
Carol Stock Kranowitz
2005, Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam
ISBN 90 5712 207 3
Nederlandse vertaling van: The Out-of-Sync Child.

Met plezier uit de pas.
Activiteiten voor kinderen met sensorische integratieproblemen
Carol Stock Kranowitz
2005, Uitgeverij Nieuwezijds, Amsterdam
ISBN 978 90 57 122 460

Help, een druk kind!
Een benadering vanuit Sensorische Integratietherapie voor ouders en professionals.
Cecile Röst en Lynn Horowitz
2004, Elsevier gezondheidszorg, Maarsen
ISBN 90 352 2721 2

_________